Miras uyuşmazlıkları çoğu zaman hem hukuki hem de duygusal açıdan zorlu süreçlerdir. Doğru adımların zamanında atılması; hak kayıplarını önler, süreçleri kısaltır ve aile içi gerilimi azaltır. Denge Hukuk Bürosu olarak miras hukukunun tüm aşamalarında — terekenin tespitinden paylaşıma, dava açılmasından icra aşamasına kadar — yanınızda oluruz.
Miras Hukukunda Sunduğumuz Hizmetler
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınması ve mirasçılık tespiti
- Mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) nedeniyle tapu iptali ve tescil davaları
- Saklı payın korunması ve tenkis davaları
- İzale-i şuyu (ortaklığın giderilmesi) davaları
- Mirasın reddi (reddi miras) ve mirastan feragat işlemleri
- Vasiyetname ve miras sözleşmesi hazırlığı; vasiyetnamenin iptali ve yorumu davaları
- Terekenin tespiti, defter tutulması ve mirasın paylaşılması (taksim) davaları
- Mirasta denkleştirme ve muvazaa iddialarının değerlendirilmesi
Sık Karşılaşılan Miras Davaları
Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası)
Miras bırakanın, mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını gerçekte bağışladığı hâlde tapuda satış ya da ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstermesi en sık görülen uyuşmazlıklardandır. Bu tür danışıklı (muvazaalı) işlemler geçersizdir. Yerleşik içtihada göre saklı pay sahibi olsun olmasın tüm mirasçılar, muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir. Davada, satış bedelinin gerçekte ödenip ödenmediği, tarafların ekonomik durumu ve işlemin hayatın olağan akışına uygunluğu gibi ölçütler değerlendirilir.
Saklı Pay ve Tenkis Davası
Saklı pay, miras bırakanın tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı asgari paydır. Miras bırakan, sağlararası veya ölüme bağlı kazandırmalarıyla saklı payı ihlal etmişse, saklı pay sahibi mirasçı tenkis davası açarak payını tamamlatabilir. Dava, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mirasın açılmasından itibaren on yıllık süreye tabidir; bu süreler hak düşürücüdür.
İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi)
Miras kalan bir taşınmaz veya taşınırda birden fazla mirasçı ortaksa ve paylaşımda anlaşılamıyorsa, ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme önce malın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını araştırır; mümkün değilse malın açık artırmayla satışına ve bedelin paylar oranında dağıtılmasına karar verir. Bu dava, gayrimenkul hukuku boyutuyla da yürütülür — ayrıntı için Gayrimenkul & Tapu sayfamıza bakabilirsiniz.
Mirasın Reddi (Reddi Miras)
Miras, alacaklardan çok borç içeriyorsa mirasçılar mirası reddedebilir. Ret beyanı, mirasın açıldığını ve mirasçı olunduğunu öğrenmeden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılmalıdır. Süre kaçırılırsa miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır; bu nedenle borç şüphesi olan durumlarda hızlı hareket etmek kritiktir.
Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi
Geçerli bir vasiyetname (resmî, el yazılı veya olağanüstü hâllerde sözlü) hazırlanması, miras bırakanın iradesinin doğru ve hukuka uygun biçimde yansıtılmasını sağlar. Şekil şartlarına aykırılık, ehliyetsizlik veya irade sakatlığı hâllerinde vasiyetnamenin iptali davası açılabilir.
Saklı pay sahibi mirasçılar, kazandırmanın saklı paylarını zedeleyen kısmının tenkisini dava edebilir. Bu hak, hak düşürücü sürelere tabidir.
Yargıtay Emsal Kararları — Miras Hukukunu Şekillendiren İçtihatlar
→ Tüm emsal karar arşivimiz: 97 Yargıtay/BAM kararının tam metni
Miras uyuşmazlıkları temyizde başlıca Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (tapu iptali-tescil, muris muvazaası), 7. Hukuk Dairesi ve 3. Hukuk Dairesi ile istinaf aşamasında bölge adliye mahkemeleri tarafından değerlendirilir. Aşağıdaki kartların tümü bu mahkemelerin gerçek emsal kararlarıdır; gerçek Esas/Karar numaraları, tarihleri ve karar metninden birebir alıntılarla verilmiştir.
Güncel Emsal Kararlar
Muris Muvazaası Nedir? — Nispi Muvazaa ve Mirasçının Dava Hakkı
Muris muvazaası, miras bırakanın tapulu taşınmazını gerçekte bağışladığı hâlde, mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla tapuda satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi göstermesidir. Daire bunu nispi (mevsuf-vasıflı) bir muvazaa türü olarak tanımlar; bu işlem geçersizdir ve saklı pay sahibi olsun olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"…uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir."
İlke: Muris muvazaası nispi muvazaadır; gerçek amaç bağış olduğundan resmî satış/bakma sözleşmesi geçersizdir.
Mal Kaçırma İddiası Hangi Ölçütlerle Kanıtlanır?
Miras bırakanın gerçek irade ve amacı çoğu kez gizli olduğundan, muvazaa iddiası somut ölçütlerle değerlendirilir. Daire; satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, davalının alım gücü, miras bırakanın satış için makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişki ve yörenin gelenekleri gibi olguların birlikte incelenmesini zorunlu görür.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"…Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır."
İlke: Muvazaa; bedel farkı, alım gücü, makul neden ve yöresel olağan akış gibi ölçütlerin birlikte değerlendirilmesiyle saptanır.
Tenkis Davasının Ön Koşulu — Saklı Payın Zedelenmiş Olması
Tenkis davasının dinlenebilmesi için, miras bırakanın sağlararası veya ölüme bağlı bir kazandırmayla saklı payı fiilen zedelemiş olması gerekir. Daire, tasarruf oranını aşan her kazandırmanın tek başına saklı payı zedeleme kastını göstermediğini; kastın objektif ve sübjektif unsurlarla ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini vurgular.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"Tenkis davasının dinlenebilmesi için öncelikli koşul; mirasbırakanın ölüme bağlı veya sağlar arası bir kazandırma işlemi ile saklı pay sahiplerinin haklarını zedelemiş olmasıdır. Tasarruf oranını aşan her kazandırmada saklı payları zedeleme kastının varlığından söz edilemez."
İlke: Tenkis için saklı payın fiilen zedelenmesi şarttır; tasarruf oranının aşılması tek başına yeterli değildir.
Tenkiste Süre (TMK m. 571) Hak Düşürücüdür — Hâkim Resen Gözetir
Tenkis davası açma hakkı, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mirasın açılmasından (vasiyetnamelerde açılma tarihinden) itibaren on yıl geçmekle düşer. Daire, bu sürelerin hak düşürücü nitelikte olduğunu ve hâkim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden (resen) dikkate alınacağını belirtir.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"Bu süre hak düşürücü nitelikte olup hakim tarafından yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır."
İlke: TMK m. 571'deki bir yıl / on yıllık süreler hak düşürücüdür; hâkim resen gözetir, taraf ileri sürmese de uygulanır.
Borca Batık Tereke — Mirasın Hükmen Reddi Süreye Bağlı Değildir
Miras bırakanın ölüm tarihinde borca batık (ödemeden aciz) olduğu açıkça belli ya da tespit edilmişse, miras kendiliğinden reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mahkeme, bu hâlde mirasın hükmen reddinin üç aylık ret süresine tabi olmadığını; terekenin borca batıklığının her zaman tespit davasıyla ileri sürülebileceği gibi, alacaklının açtığı davada def'i olarak da süresiz savunulabileceğini belirtmiştir.
Karardan (Ankara BAM 22. HD gerekçesi)"Bu hüküm çerçevesinde, mirasın hükmen reddi bir süreye tabi olmayıp, mirasçılar, alacaklılara karşı açacakları tespit davası ile terekenin borca batık olduğunun tespitini her zaman isteyebilecekleri gibi, mirasçılara karşı açılacak davada defi olarak da her zaman terekenin borca batık olduğu ileri sürülebilecektir."
İlke: Borca batık terekede hükmen ret süreye bağlı değildir; her zaman tespit davası veya def'i ile ileri sürülebilir.
Vasiyetnamenin İptali Ancak Kanundaki Sınırlı Sebeplerle İstenebilir
Vasiyetnamenin iptali sebepleri TMK m. 557'de sayılmıştır (ehliyetsizlik, irade sakatlığı, hukuka/ahlaka aykırılık, şekle aykırılık). Daire, bu maddede sayılanlar dışında bir nedenle iptal istenemeyeceğini ve hâkimin bu sebeplerle bağlı olduğunu vurgular.
Karardan (Yargıtay 3. HD gerekçesi)"Türk Medeni Kanununun 557. maddesi ise iptal nedenlerini sınırlamıştır. Kural olarak anılan hüküm dışında bir nedenle vasiyetnamenin iptali istenemez ve hakim bu nedenlerle bağlıdır."
İlke: Vasiyetnamenin iptali yalnızca TMK m. 557'deki sınırlı sebeplerle mümkündür; hâkim bu sebeplerle bağlıdır.
Vasiyetnamenin Açılıp Okunması, Geçerlilik Denetimi Değildir
Sulh hukuk mahkemesindeki vasiyetnamenin açılması ve okunması işlemi bir tespit işlemidir; vasiyetnamenin geçerli olup olmadığı bu aşamada incelenmez. Geçerliliğe ilişkin itirazlar ancak ayrı bir iptal davasında ileri sürülebilir. Daire, açılma sürecinde geçerlilik itirazlarının tartışılmayacağını ve bekletici mesele yapılamayacağını belirtir.
Karardan (Yargıtay 7. HD gerekçesi)"Bu hükümlere göre; vasiyetnamenin açılması ve okunması sürecinde, vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin itirazlar tartışılmaz, bekletici mesele yapılmaz."
İlke: Vasiyetnamenin açılıp okunması yalnızca tespittir; geçerlilik itirazları ayrı iptal davasında incelenir.
Önce Aynen Taksim Araştırılır; Mümkün Değilse Satışa Karar Verilir
Ortaklığın giderilmesinde mahkeme, satışa geçmeden önce taşınmazın aynen (fiilen) bölünüp paylaştırılmasının mümkün olup olmadığını; yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatını gözeterek araştırmak zorundadır. Aynen bölünme taşınmazda önemli değer kaybına yol açacaksa buna karar verilemez; ancak aynen taksim mümkün değilse satış suretiyle giderilmeye gidilir. (Daire, aynen taksim mümkünken satışa karar verilmesini bozmuştur.)
Karardan (Yargıtay 14. HD gerekçesi)"Paydaşlığın giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ve tarım arazilerinin niteliği ile imar mevzuatına göre aynen taksimin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez."
İlke: İzale-i şuyuda öncelik aynen taksimdir; ancak araştırma sonucu mümkün değilse veya önemli değer kaybı doğacaksa satışa karar verilir.
Üç Aylık Ret Süresi Ölümün Öğrenildiği Tarihten İşler — Geç Öğrenme Araştırılmalı
Miras, kural olarak ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde reddedilebilir (TMK m. 606). Mirasçı, ölümü daha sonra öğrendiğini ileri sürüyorsa, mahkeme bu savunmaya ilişkin delilleri (ör. icra dosyası, tebliğ tarihi, tanık) araştırmadan; salt ölüm tarihinden üç ay geçtiği gerekçesiyle eksik incelemeyle davayı reddedemez.
Karardan (Yargıtay 14. HD gerekçesi)"…davanın TMK'nın 606. maddesinde belirtilen 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir."
İlke: Gerçek redde üç aylık süre, ölümün öğrenildiği tarihten işler; geç öğrenme iddiası delillerle araştırılmadan süre geçti denilemez.
Iskat Varsa Önce Çıkarmanın İptali Değerlendirilir; Iskat Geçerliyse Mirasçı Sıfatı Doğmaz
Miras bırakan, bir mirasçısını vasiyetnameyle mirastan çıkarmışsa (ıskat), mahkeme önce çıkarmanın (ıskatın) iptali talebini karara bağlamalıdır. Çıkarmanın iptali reddedilirse, çıkarılan kişi mirasçı sıfatını kazanamaz; dolayısıyla diğer talepleri (tenkis, iptal vb.) incelenemez. Iskat sebebinin ispatı, çıkarmadan yararlanan mirasçıya düşer.
Karardan (Yargıtay 2. HD gerekçesi)"Mirastan çıkarmanın iptali isteminin reddine karar verildiği takdirde davacılar mirasçı olamayacaklardır."
İlke: Iskatta önce çıkarmanın iptali karara bağlanır; ıskat ayakta kalırsa mirasçılık sıfatı doğmadığından diğer talepler dinlenemez.
Tek Malvarlığının Tamamını "Bakma Sözleşmesi"yle Devir, Mal Kaçırma Sayılabilir
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi de mirastan mal kaçırmanın aracı olabilir. Miras bırakan bakımını güvenceye almak isteseydi bunu bir pay devriyle sağlayabilecekken, tek malvarlığı olan taşınmazın tamamını sözleşmeyle bir mirasçıya bırakmışsa, işlem makul sınırı aşar ve gerçek amacın bakım değil mal kaçırmak olduğu kabul edilir; sözleşme muvazaa nedeniyle iptal edilir.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"…gerçek bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi olsa idi, bunun pay devri yoluyla da sağlanabilecekken, mirasbırakanın taşınmazın tamamını sözleşmeyle davalıya verdiği, işlemin makul sınırı aştığı, mirasbırakanın bakımını temin etmek amacıyla değil, davalı oğlu yararına mal kaçırmak iradesiyle hareket ettiği…"
İlke: Bakım pay devriyle sağlanabilecekken tek malvarlığının tamamının "bakma sözleşmesi"yle devri, muris muvazaasının göstergesidir.
Veraset İlamının İptalinde Belgedeki Tüm Mirasçılar Davalı Gösterilmelidir
Mirasçılık belgesinin (veraset ilamının) iptali davasında, iptali istenen belgede mirasçı görünen ve kendilerine pay verilen tüm kişilerin davalı (hasım) olarak gösterilmesi zorunludur. Taraf teşkili kamu düzenindendir; eksikse mahkeme resen gözetir ve eksiklik giderilmeden esasa girilemez.
Karardan (Yargıtay 7. HD gerekçesi)"Kural olarak mirasçılık belgesinin iptali sonucunda hakları zedeleneceğinden açılacak bu tür davalarda iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilen ve kendilerine mirastan pay verilen tüm kişilerin hasım olarak gösterilmeleri zorunludur. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olduğundan, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemelerce kendiliğinden incelenmesi gerekir."
İlke: Veraset ilamının iptalinde belgedeki tüm mirasçılar davalı gösterilmelidir; taraf teşkili kamu düzenindendir, resen gözetilir.
El Yazılı Vasiyetname Baştan Sona El Yazısıyla + Tarih + İmza Olmalı (TMK m. 538)
El yazılı vasiyetnamenin geçerli olması için; yıl-ay-gün şeklinde tarih içermesi, başından sonuna kadar miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılması ve imzalanması zorunludur. Bu unsurlar geçerlilik şartıdır; birinin bile eksikliği (ör. bilgisayar çıktısı, tarih yokluğu, imza eksikliği) vasiyetnameyi geçersiz kılar.
Karardan (Yargıtay 3. HD gerekçesi)"…el yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. TMK.nun 538. maddesindeki öngörülen ilkeler geçerlilik şartıdır. Bunlardan birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar."
İlke: El yazılı vasiyetnamede tarih + bütünüyle el yazısı + imza şarttır; biri eksikse vasiyetname baştan geçersizdir.
Çocuğa (Altsoya) Sağlığında Yapılan Karşılıksız Kazandırma Terekeye İade Edilir
Miras bırakanın, sağlığında altsoyuna (çocuk/torun) yaptığı karşılıksız kazandırmalar (bağış, sermaye, mal devri vb.), aksi açıkça belirtilmedikçe miras payına mahsuben yapılmış sayılır ve diğer mirasçılar arasında denkliği sağlamak için terekeye iade edilir (denkleştirilir). Kazandırmadan yararlanan altsoy, iadeden muaf olduğunu ispatla yükümlüdür.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"Mirasbırakanın altsoy lehine yaptığı sağlararası kazandırmalar kural olarak miras payına mahsuben yapılmış sayılır ve denkleştirmeyi sağlamak için iadeye tabidir."
İlke: Altsoya yapılan sağlararası karşılıksız kazandırma, aksi belirtilmedikçe denkleştirmeye tabidir; muafiyeti altsoy ispatlar.
Saklı Pay, "Net Tereke" Üzerinden Hesaplanır (Aktif − Pasif)
Saklı payın ihlal edilip edilmediği serbestçe değil, belirli bir hesap yöntemiyle saptanır: terekenin aktifi (ölüm tarihindeki malvarlığı + denkleştirme/tenkise tâbi kazandırmalar) bulunur; borçlar, nafaka ve cenaze gibi giderler (pasif) düşülerek net tereke hesaplanır. Saklı paya tecavüz, bu net tereke üzerinden değerlendirilir.
Karardan (Yargıtay 1. HD gerekçesi)"Aktiften belirtilen borçların indirilmesi net terekeyi oluşturur. Tereke bu şekilde tespit edildikten sonra mirasın açıldığı tarihteki fiyatlara göre değerlendirilmesi yapılarak parasal olarak miktarının tespiti gerekir (TMK m.564). Miras bırakanın TMK'nın 506 ncı maddesinde belirlenen saklı paya tecavüz edip etmediği bulunan bu rakam üzerinden hesaplanır."
İlke: Saklı pay ve tenkis, aktiften pasif düşülerek bulunan net tereke üzerinden hesaplanır.
Önemli: Yukarıdaki emsal kararlar Yargıtay'ın yerleşik uygulamasını yansıtır; ancak her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilir. Somut miras uyuşmazlığınız için bir miras hukuku avukatına danışmanız tavsiye edilir.
Süreç Nasıl İşler?
İlk Görüşme ve Tereke İncelemesi
Mirasçılık durumu, terekedeki mal varlığı ve borçlar, varsa tapu/banka kayıtları değerlendirilir; olası senaryolar ve süreler paylaşılır.
Belge ve Delil Hazırlığı
Veraset ilamı, tapu kayıtları, banka hareketleri, tanık ve bilirkişi delilleri sistemli biçimde toplanır.
Dava / Müzakere
Duruma göre dava açılır ya da aile içi sulh/müzakere yürütülür. Çözüm odaklı yaklaşımla, mümkünse uzun yargılama yerine anlaşma hedeflenir.
Karar ve Paylaşım
Karar sonrası tapu tescili, satış/paylaştırma veya tahsilat süreçleri eksiksiz takip edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nereden alınır?
Mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Mirasçılar arasında uyuşmazlık, nüfus kaydında belirsizlik ya da yabancılık unsuru varsa belge mahkemeden alınır.
Mirastan mal kaçırıldığını düşünüyorum, ne yapabilirim?
Miras bırakanın sağlığında yaptığı devirler muvazaalı (danışıklı) ise, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılabilir. İşlemin gerçek bir satış mı yoksa gizli bağış mı olduğu; bedelin ödenip ödenmediği ve tarafların durumu incelenir. Tapu kayıtları ve banka hareketleri önemli delildir.
Saklı payım ihlal edildi, tenkis davası süresi nedir?
Tenkis davası, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür; geçirilmesi hâlinde dava hakkı kaybedilir.
Miras paylaşımında anlaşamıyoruz, taşınmaz nasıl paylaşılır?
Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılır. Mahkeme malı aynen bölmeye çalışır; mümkün değilse satışına ve bedelin paylaştırılmasına karar verir.
Miras bana borç bırakıyor olabilir, ne yapmalıyım?
Mirası, öğrenmenizden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesinde reddedebilirsiniz. Borç durumu belirsizse terekenin defterinin tutulması da istenebilir. Süre kısa olduğundan vakit kaybetmeden bir avukata danışmanız önemlidir.
Yurt dışındayım, miras işlemlerini takip edebilir misiniz?
Evet. Görüşmeler online yapılabilir, vekâletname Türkiye'deki noter veya yurt dışı temsilcilik üzerinden düzenlenebilir; dava ve tapu süreçleri tarafımızca yürütülür.
Eş ve çocuklar arasında miras nasıl paylaşılır? Sağ kalan eşin payı nedir?
Sağ kalan eş, miras bırakanın çocuklarıyla (altsoyuyla) birlikte mirasçıysa mirasın 1/4'ünü alır; kalan 3/4 çocuklar arasında eşit paylaştırılır. Eş, miras bırakanın anne-babasıyla birlikte mirasçıysa payı 1/2'ye, büyükanne-büyükbabayla birlikte 3/4'e çıkar. Başka mirasçı yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Çocuğu olmayan kişinin mirası kime kalır?
Altsoyu (çocuk/torun) bulunmayan kişide miras, sağ kalan eş ile miras bırakanın anne ve babasına (ikinci zümre) geçer; eş bu hâlde mirasın yarısını alır. Anne veya baba daha önce ölmüşse onların payı kendi çocuklarına, yani miras bırakanın kardeşlerine intikal eder. Eş de yoksa miras tümüyle ilgili zümreye kalır.
Veraset ve intikal vergisi ne kadardır, beyanname ne zaman verilir?
Miras yoluyla intikalde veraset ve intikal vergisi beyannamesi, ölüm Türkiye'de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye'deyse ölümden itibaren dört ay içinde ilgili vergi dairesine verilir. Vergi, mirasçıya kalan net tutara ve yakınlık derecesine göre artan oranlıdır; istisna ve dilim tutarları her yıl güncellenir.
Ölen kişinin tapusu mirasçılara nasıl geçer (intikal)?
Önce veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınır, ardından veraset ve intikal vergisi ilişiği kesilir; sonra tapu müdürlüğünde taşınmaz mirasçılar adına (elbirliği veya paylı mülkiyet olarak) tescil edilir. Mirasçılar anlaşırsa aynı süreçte taşınmazın paylaşımı da yaptırılabilir.
Ölen kişinin bankadaki parası nasıl çekilir?
Banka, mirasçılık belgesi ve veraset vergisi ilişik kesme yazısı olmadan ödeme yapmaz. Tereke elbirliği mülkiyetine tabi olduğundan, hesaptaki paranın çözülmesi için kural olarak tüm mirasçıların birlikte talebi veya bir mahkeme kararı gerekir.
Ölen kişinin borçlarından mirasçılar sorumlu mu?
Mirası reddetmeyen mirasçılar, miras bırakanın borçlarından kural olarak kendi malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Bu nedenle borç şüphesi varsa üç ay içinde mirasın reddi ya da terekenin defterinin tutulması yoluna gidilmelidir. Tereke borca batıksa mirasın hükmen reddi de ileri sürülebilir.
Vasiyetname nasıl yazılır, geçerli olması için neler gerekir?
Üç tür vasiyetname vardır: resmî (sulh hâkimi veya noter ile iki tanık huzurunda), el yazılı (baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılıp tarih ve imza taşıyan) ve olağanüstü hâllerde sözlü vasiyetname. Şekil şartlarına aykırılık iptal sebebidir. Vasiyetname saklı payları ihlal edemez; aşması hâlinde tenkise tabidir.
Sağ kalan eş aile konutundan çıkarılabilir mi?
Sağ kalan eş, miras bırakanla birlikte yaşadıkları aile konutu ve ev eşyası üzerinde, miras payına mahsuben mülkiyet ya da koşulları varsa intifa/oturma hakkı tanınmasını isteyebilir (TMK m. 652). Bu düzenleme, eşin yaşadığı konutta kalmasını korumayı amaçlar.
Evlilik dışı veya evlat edinilen çocuğun miras hakkı var mı?
Soybağı tanıma ya da babalık hükmüyle kurulan evlilik dışı çocuk, anne ve babasına diğer çocuklarla eşit oranda mirasçı olur. Evlatlık ise evlat edinene ve onun altsoyuna kan hısımı gibi mirasçı olur; ancak evlat edinen, evlatlığa mirasçı olamaz.
Mirastan çıkarma (ıskat) ile mirastan feragat arasındaki fark nedir?
Mirastan çıkarma (ıskat), miras bırakanın; kendisine karşı ağır bir suç işleyen veya aile yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal eden saklı paylı mirasçısını vasiyetnameyle mirastan yoksun bırakmasıdır. Mirastan feragat ise mirasçının, miras bırakanla sağlığında yaptığı miras sözleşmesiyle miras hakkından vazgeçmesidir.
Bir mirasçı diğerlerinin onayı olmadan payını satabilir mi?
Paylaşılmamış tereke elbirliği mülkiyetine tabidir; mirasçı, belirli bir mal üzerindeki payını tek başına devredemez. Ancak miras payının tamamını noterde düzenlenecek sözleşmeyle üçüncü kişiye devredebilir; bu durumda diğer mirasçıların yasal önalım (öncelikli satın alma) hakkı doğar.
Miras davası ne kadar sürer, masrafı ne kadardır?
Süre ve masraf; dava türüne, taşınmaz sayısına, bilirkişi ve keşif ihtiyacına göre değişir. Ortaklığın giderilmesi davaları görece kısa sürebilirken, muris muvazaası ve tenkis davaları delil toplama ve değer tespiti nedeniyle daha uzun sürebilir. Net süre ve gider, dosyanız incelendikten sonra öngörülebilir.
Miras süreçleri, doğru zamanlama ve titiz belge yönetimi gerektirir. Hakkınızı korumak ve süreci hızlandırmak için erken aşamada bir miras avukatına danışmanız önerilir.
İlgili alanlar: Boşanma & Aile Hukuku · Gayrimenkul & Tapu · İcra & Alacak