Aleyhinize başlatılan bir icra takibinde ödeme emri elinize ulaştıktan sonra, hukuki haklarınızı korumanın en kritik aracı itiraz'dır. İcra ve İflas Kanunu (İİK) farklı takip türlerinde farklı sürelerle farklı itiraz yolları öngörür. Bu yazıda en sık karşılaşılan iki takip türünü — ilamsız takip ve kambiyo senetlerine özgü takip — ve bunlarda itiraz mekanizmasını ele alıyoruz.
İlamsız Takipte İtiraz — 7 Günlük Süre (İİK m. 62)
Genel haciz ya da kambiyo dışı bir ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde takibi başlatan icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz dilekçesi veya sözlü beyan, takibi durdurur.
İtirazın kapsamı geniştir:
- Borç yoktur (esastan itiraz),
- Borç ödenmiştir,
- Zamanaşımı geçmiştir,
- Yetkisizlik veya takip yapan icra dairesinin yetkili olmadığı,
- Senet sahteliği, imza inkârı.
Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir; haciz ve satış aşamasına geçilir.
Alacaklının Cevabı: İtirazın İptali veya Kaldırılması
Borçlunun itirazıyla takip durur. Alacaklının iki seçeneği vardır:
- İtirazın iptali davası (İİK m. 67): Asliye hukuk mahkemesinde, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılır. Bu dava genel hükümlere göre görülür ve borç ispatlanırsa alacaklı lehine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı talep edilebilir.
- İtirazın kaldırılması (İİK m. 68): İcra mahkemesinde, sadece m. 68'de sayılan resmi belge, imzası ikrar edilmiş adi belge, kesinleşmiş ilam gibi belgelerle yapılır. Belge sınırlı olduğundan kapsamı dardır ve hızlıdır.
Yargıtay 3. HD'nin yerleşik içtihadına göre alacaklı bir yıllık hak düşürücü sürede itirazın iptali açmazsa takip ortadan kalkar; zamanaşımı süresi içinde genel hükümlere göre alacak davası açılabilir (E. 2024/2162 K. 2025/1184).
Kambiyo Senetlerine Özgü Takipte İtiraz (İİK m. 168)
Çek, bono veya poliçeye dayanan takipte itiraz süresi daha kısadır: 5 gün. İtiraz iki türlü olur:
- İmzaya itiraz: Borçlu, senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürer. İmza farklılığı kabul edilirse takip iptal edilir ve alacaklı %10 para cezasına mahkûm edilir.
- Borca itiraz: İmza inkâr edilmeden borcun varlığına itiraz edilir (örn. ödenmiş, sahte düzenleme tarihi, vade gelmemiş vb.).
İtiraz icra mahkemesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurmaz; ancak icra mahkemesi tedbir kararıyla durdurabilir.
İcra Mahkemesinin Re'sen Yetkisi (İİK m. 170/a)
Kambiyo takibinde icra mahkemesi, süresinde yapılan şikâyet veya itiraz üzerine senedin kambiyo senedi vasfını taşıyıp taşımadığını ya da alacaklının kambiyo hukuku uyarınca takip hakkı bulunup bulunmadığını re'sen denetler ve gerekirse takibi iptal eder (Yargıtay 12. HD E. 2023/5902 K. 2023/7624).
Ancak son fıkraya göre borçlu imza inkârını geri almışsa veya borcu kısmen veya tamamen kabul etmişse, artık senet kambiyo niteliğinde olmasa bile takip iptal edilemez.
Süreler Kaçırılırsa: Gecikmiş İtiraz (İİK m. 65)
Borçlu, ödeme emrinin tebliğini kusuru olmadan öğrenememişse (askere alınma, ağır hastalık, yurtdışı vb.), engelin kalkmasından itibaren 3 gün içinde icra mahkemesinde gecikmiş itirazda bulunabilir. Mahkeme engeli kabul ederse itiraz, normal süresinde yapılmış sayılır.
Pratik Tavsiyeler
- Süreleri hemen kaydedin: 7 gün ya da 5 gün çok kısadır; tebliğ tarihini dikkatle hesaplayın.
- İtirazı yazılı yapın: Sözlü itirazda zabıt eksikliği sorun çıkarabilir.
- İmzaya itirazınız varsa açıkça belirtin: "İmzaya itiraz ediyorum" ibaresi açık değilse borca itiraz olarak sayılabilir.
- Yetki itirazını ilk dilekçede belirtin: Sonradan ileri sürülemez.
- Tedbir talep edin: Kambiyo itirazı takibi kendiliğinden durdurmaz; icra mahkemesinden tedbir isteyin.
İlgili sayfa: İcra & Alacak Avukatı.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut dosyanız için bir avukata danışmanız tavsiye edilir.